Freelancerzy vs firmy: konflikt o pracę zdalną w Polsce
Badania pokazują rozbieżność między oczekiwaniami freelancerów a polityką firm. Połowa pracodawców planuje ograniczenie pracy zdalnej, a specjaliści coraz…
Między preferencjami niezależnych specjalistów a strategiami zatrudnieniowymi polskich firm pojawia się coraz wyraźniejsza przepaść. Podczas gdy część pracowników poszukuje elastyczności pracy zdalnej, wiele przedsiębiorstw zmierza w odwrotnym kierunku — ograniczając dostęp do tej formy zatrudnienia lub całkowicie ją eliminując.
Jak zmienia się dostęp do pracy zdalnej w Polsce?
Praca zdalna pozostaje dostępna w znacznej części polskiego rynku, ale jej zasięg się kurczy. Badania Grant Thornton przeprowadzone w listopadzie 2025 pokazują, że 55% średnich i dużych firm w Polsce oferuje pracę zdalną swoim pracownikom. Jednak liczba ta skrywa niepokojący trend: rok do roku dostęp do pracy zdalnej zmniejszył się o 16 punktów procentowych.
Co ważne, pełną swobodę w wyborze miejsca pracy — niezależnie od siedziby firmy — oferuje zaledwie 13% przedsiębiorstw. Większość firm, które dopuszczają pracę zdalną, stosuje modele hybrydowe z wymogiem obecności w biurze przez określoną liczbę dni w tygodniu.
Pracodawcy planujący dalsze ograniczenie dostępu do pracy zdalnej nie ukrywają swoich obaw. Aż 78% firm, które zamierzają zmniejszyć elastyczność pracy, liczy się z tym, że część zespołu zdecyduje się odejść. To świadomość, że dla wielu pracowników praca zdalna nie jest dodatkiem, lecz fundamentalnym warunkiem zatrudnienia.
Czego oczekują freelancerzy od zatrudnienia?
Badanie Freelancehunt z grudnia 2025 (próba 1100 respondentów) ujawnia, że nawet specjaliści pracujący na własny rachunek nie są jednolita grupą. Część z nich rozważa zmianę modelu pracy, ale pod ściśle określonymi warunkami.
Jedna czwarta freelancerów (25,2%) byłaby zainteresowana przejściem na etat — jednak wyłącznie jeśli pracodawca zapewniłby możliwość pracy zdalnej. Dla nich zmiana formy zatrudnienia nie oznacza rezygnacji z elastyczności, którą już posiadają. Jednocześnie prawie 30% freelancerów (29,5%) nie chce w ogóle opuszczać samozatrudnienia, niezależnie od warunków.
Dodatkowo, 13,6% specjalistów pracujących na zlecenie stawia warunkiem utrzymanie obecnego poziomu dochodów. To grupa, dla której przychód jest kluczowym czynnikiem decyzji — przejście na etat musiałoby oznaczać co najmniej równoważne zarobki.
Dlaczego freelancerzy wybierają niezależność?
Motywacje freelancerów wskazują na głębokie różnice w wartościach między nimi a tradycyjnym modelem zatrudnienia. Badania pokazują wyraźny ranking priorytetów:
| Motywacja | Procent freelancerów |
|---|---|
| Niezależność i autonomia | 27,1% |
| Możliwość pracy z dowolnego miejsca | 24,3% |
| Wyższe zarobki | 23,6% |
Te trzy czynniki łącznie przyciągają prawie 75% respondentów. Oznacza to, że dla większości specjalistów pracujących na własny rachunek praca zdalna i swoboda wyboru miejsca to nie luksus, lecz rdzeń ich profesjonalnego modelu.
Profil freelancerów wskazuje również na wysoki poziom doświadczenia i specjalizacji. Połowa badanych (50,6%) pracuje w swojej dziedzinie dłużej niż 6 lat, a 79,6% ocenia swoje kompetencje jako zaawansowane lub eksperckie. Dodatkowo, 53% deklaruje pracę w wąskiej specjalizacji, co sugeruje, że są to osoby z wysokim kapitałem zawodowym.
Co to oznacza dla pracowników i pracodawców?
Rozbieżność między oczekiwaniami freelancerów a polityką firm stwarza kilka praktycznych konsekwencji.
Dla specjalistów: Jeśli rozważasz przejście z freelancingu na etat, upewnij się, że umowa gwarantuje pracę zdalną. Badania jasno pokazują, że dla znacznej części specjalistów elastyczność miejsca pracy to nieodłączny element pakietu benefitów. Przed podpisaniem umowy negocjuj warunki pracy zdalnej — liczba dni w biurze, możliwość pracy z zagranicy, elastyczność godzin. Jeśli firma nie oferuje takich warunków, a Ty ich potrzebujesz, ryzyko niezadowolenia i szybkiego odejścia jest wysokie.
Dla pracodawców: Ograniczenie dostępu do pracy zdalnej może przynieść oszczędności (mniejsze koszty infrastruktury biurowej), ale wiąże się z rzeczywistym ryzykiem utraty doświadczonych pracowników. Firmy planujące takie kroki powinny przygotować się na rotację personelu i koszty rekrutacji oraz wdrażania nowych osób. Alternatywą jest utrzymanie elastyczności dla kluczowych specjalistów, szczególnie tych z wąską specjalizacją, którzy mogą znaleźć pracę w konkurencyjnych warunkach.
Dla rynku pracy: Zmniejszający się dostęp do pracy zdalnej może pogłębiać polaryzację. Duże firmy z zasobami mogą utrzymać elastyczne warunki dla talentów, podczas gdy mniejsze przedsiębiorstwa mogą tracić specjalistów na rzecz konkurencji oferującej lepszą elastyczność. Jednocześnie, rosnąca grupa freelancerów i osób pracujących zdalnie może prowadzić do fragmentacji rynku pracy.
Najczęstsze pytania
Jaki procent firm w Polsce oferuje pracę zdalną?
Według badań Grant Thornton z listopada 2025, pracę zdalną oferuje 55% średnich i dużych przedsiębiorstw w Polsce. Jednocześnie dostęp do tej formy pracy spadł o 16 punktów procentowych rok do roku.
Ile freelancerów chciałoby pracować na etacie ze zdalną pracą?
Badanie Freelancehunt z grudnia 2025 wskazuje, że 25,2% freelancerów rozważyłoby przejście na etat, ale wyłącznie jeśli byłaby możliwość pracy zdalnej. Dla porównania, 29,5% freelancerów nie chce rezygnować z samozatrudnienia.
Czy firmy liczą się z utratą pracowników przy ograniczeniu pracy zdalnej?
Tak — aż 78% pracodawców planujących ograniczenie dostępu do pracy zdalnej deklaruje, że liczy się z odejściem pracowników. To wskazuje na świadomość niezadowolenia wśród zespołów.
Co motywuje freelancerów do pozostania w samozatrudnieniu?
Głównie niezależność (27,1%), możliwość pracy z dowolnego miejsca (24,3%) i wyższe zarobki (23,6%). Dodatkowo, 79,6% freelancerów ocenia swoje umiejętności jako zaawansowane lub eksperckie.
Ile freelancerów ma wąską specjalizację?
Ponad połowa — 53% freelancerów deklaruje pracę w wąskiej specjalizacji, a 50,6% pracuje w swojej dziedzinie dłużej niż 6 lat.
Na podstawie: PKB24.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.