Stały pobyt w Wielkiej Brytanii: 10 lub 15 lat czekania?

Rząd Wielkiej Brytanii planuje wydłużyć czas oczekiwania na stałe prawo pobytu (ILR) dla imigrantów do 10 lat, a w niektórych przypadkach nawet do 15 lat. Zmiana ma zostać ogłoszona w parlamencie przez ministerstwo spraw wewnętrznych, czyli Home Office, kierowane przez Shabanę Mahmood.

Czym jest stałe prawo pobytu w Wielkiej Brytanii?

Stałe prawo pobytu, znane w języku angielskim jako ILR (Indefinite Leave to Remain), pozwala cudzoziemcowi mieszkać i pracować w Wielkiej Brytanii bez ograniczeń czasowych. Dla wielu osób jest to ostatni etap długiej drogi wizowej i punkt, w którym przestają martwić się o odnowienie dokumentów. Obecnie po uzyskaniu odpowiedniego statusu i spełnieniu warunków można ubiegać się o ILR po pięciu latach, co czyni nowe propozycje wyraźnie bardziej restrykcyjnymi.

Jak długo trzeba będzie czekać na ILR?

Według planów podstawowy okres oczekiwania ma wynieść 10 lat. Dla części osób czas ten ma się wydłużyć do 15 lat. Różnica jest znacząca: przy obecnych zasadach wielu imigrantów po pięciu latach mogłoby ubiegać się o stały pobyt, a przy nowym wariancie ta droga zostałaby podwojona lub niemal potrojona.

Scenariusz	Okres oczekiwania na ILR
Obecna ścieżka dla pracowników opieki	5 lat
Planowany wariant podstawowy	10 lat
Planowany wariant dla części osób	15 lat

Czy skrócenie okresu jest możliwe?

Tak. Projekt zakłada system punktowy, w którym czas oczekiwania można skrócić za wkład w życie lokalnych społeczności lub za wyższe dochody. Nie ma jeszcze szczegółowych zasad, ile punktów i za co dokładnie będzie przyznawanych, dlatego warto śledzić kolejne komunikaty rządu.

Czy zmiana obejmie osoby, które już mieszkają w UK?

To jedno z najbardziej spornych zagadnień. Przepisy mogłyby działać wstecz, czyli dotyczyć osób, które już przebywają w Wielkiej Brytanii i liczyły na krótszą drogę do stałego pobytu. Taki scenariusz budzi sprzeciw nie tylko części opozycji, ale także wewnątrz Partii Pracy. Krytycy przypominają skandal Windrush, w którym wielu długoletnich mieszkańców kraju miało problemy z udowodnieniem swojego prawa do pobytu.

Dlaczego debata dotyczy również opieki zdrowotnej?

Posłowie zwracają uwagę, że zaostrzenie zasad może pogłębić braki kadrowe w opiece zdrowotnej i społecznej, gdzie zatrudnieni cudzoziemcy odgrywają dużą rolę. Stąd propozycja, by pracownicy opieki mogli pozostać przy pięcioletniej ścieżce. Instytut IPPR, zajmujący się analizami polityki migracyjnej, proponuje kompromis: utrzymanie pięcioletniej drogi albo wprowadzenie statusu tymczasowego.

Jakie liczby stoją za tą debatą?

Analiza IPPR wskazuje, że wykwalifikowani pracownicy wnoszą do gospodarki 115 mld funtów wkładu netto. Według tej samej analizy, oparta na metodologii rządowych szacunków kosztów opieki, koszt utrzymania obecnej pięcioletniej ścieżki dla pracowników opieki wyniósł 10 mld funtów. Orientacyjnie, przy kursie około 5 zł za funta, oznacza to odpowiednio ok. 575 mld zł i ok. 50 mld zł.

Konsultacje publiczne w tej sprawie zgromadziły ponad 200 000 uczestników, co pokazuje skalę zainteresowania tematem wśród osób, których zmiana dotyczy.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli myślisz o przeprowadzce do Wielkiej Brytanii lub już tam pracujesz, warto śledzić ostateczne decyzje parlamentu, zanim podejmiesz kluczowe kroki. Osoby, które planują długoterminowy pobyt, powinny rozważyć, czy ich plan opiera się na pięcioletniej ścieżce, czy na dłuższym okresie oczekiwania. Warto także sprawdzić, czy przepisy będą miały zastosowanie wstecz, bo wpływa to na osoby już mieszkające w kraju. W razie wątpliwości najlepiej skonsultować się z doradcą imigracyjnym, a kwestie finansowe planować z zapasem czasu.