Algorytmy na platformach pracy: co zmieni dyrektywa UE 2024/2831
Dyrektywa UE 2024/2831 nakłada na platformy pracy obowiązek wyjaśniania automatycznych decyzji.
Dyrektywa UE 2024/2831 nakłada na platformy pracy obowiązek wyjaśniania, jak działają ich automatyczne systemy wpływające na dostęp do zleceń i na konta wykonawców, a Polska ma ją wdrożyć do 2 grudnia 2026 roku.
Czego wymaga dyrektywa UE 2024/2831?
Dyrektywa obejmuje cztery obszary, w których systemy platform mogą realnie wpływać na sytuację wykonawcy: dostęp do zleceń, przydział zadań, warunki współpracy oraz ograniczenie konta. Platforma nie musi jednak udostępniać kodu swoich algorytmów. Kluczowe jest to, by umiała w zrozumiały sposób opisać logikę, według której system traktuje konkretną osobę.
Dla wielu osób pracujących przez internetowe serwisy to istotna zmiana. Dotąd o sposobie przydziału zleceń czy ocenie profilu decydowały często mechanizmy niewidoczne dla użytkownika. Nowe przepisy przesuwają ciężar na platformę, która musi tłumaczyć, co i dlaczego się dzieje.
Jakie prawa mają wykonawcy pracujący przez platformy?
Wykonawcy mogą żądać wyjaśnienia konkretnej decyzji oraz jej ponownego sprawdzenia. Zakres tych uprawnień nie jest taki sam dla każdego, ponieważ zależy m.in. od statusu wykonawcy i od tego, jak ułożona jest współpraca z platformą.
Kto podejmuje decyzję o zawieszeniu konta?
Decyzje o zawieszeniu lub usunięciu konta muszą zapadać z udziałem człowieka. System może przygotować rekomendację, ale ostateczna decyzja nie może być wyłącznie automatyczna. Obowiązek informacyjny dotyczy także kandydatów podczas rekrutacji prowadzonej przez platformę, więc osoba aplikująca przez serwis również powinna wiedzieć, że algorytm bierze udział w procesie.
Jak polski projekt ustawy wdraża dyrektywę?
Za projekt ustawy oznaczony jako UC160 odpowiada Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Rząd ma przyjąć go w IV kwartale 2026 roku. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ma sprawować m.in. Państwowa Inspekcja Pracy.
Projekt ma też ułatwić ustalenie, czy współpraca z platformą nie jest w rzeczywistości zatrudnieniem. Obowiązki platformy będą zależeć od tego, czy organizuje ona pracę i w jaki sposób korzysta z systemów automatycznych. To ważna wskazówka dla osób, które od lat pracują na zlecenie przez serwisy internetowe.
Dlaczego konkurencja o zlecenia ma znaczenie dla wykonawców?
Wpływ automatycznych systemów na pracę rośnie również dlatego, że rynek zleceń jest coraz bardziej zatłoczony. Analiza Freelancehunt, oparta na danych III kwartału 2025 i 2026 roku dla klientów z UE, bez uwzględnienia zleceń bezpośrednich, pokazuje wyraźną zmianę skali.
| Wskaźnik | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Średnia liczba ofert na zlecenie (III kw.) | 18,94 | 29,24 |
| Średnia liczba ofert w Polsce | 17,25 | 26,67 |
| Zlecenia z min. 50 ofertami | niespełna 7 proc. | ponad 19 proc. |
| Projekty z min. 20 ofertami | ok. 1/3 | ponad połowa |
Średnia liczba ofert na jedno zlecenie wzrosła w ciągu roku o około 54 proc. W Polsce wzrost był niemal równy, bo sięgnął blisko 55 proc. Oznacza to, że przy większej liczbie kandydatów sortowanie ofert i przydział zleceń w coraz większym stopniu opierają się na mechanizmach platform, a przejrzystość tych mechanizmów staje się realnym problemem.
Jak przygotować się na nowe przepisy?
Zanim przepisy wejdą w życie, warto zacząć od prostych działań:
- Sprawdź, na jakich zasadach działa Twoja platforma i jakie dokumenty regulują współpracę.
- Zapisuj informacje o zleceniach, ocenach i ewentualnych blokadach konta, aby w razie sporu mieć dokumentację.
- Gdy decyzja platformy wpływa na Twoje zarobki lub dostęp do konta, zażądaj wyjaśnienia na piśmie i zapytaj o możliwość ponownego sprawdzenia.
- Obserwuj postęp prac nad projektem UC160, zwłaszcza w kontekście zasad ustalania zatrudnienia.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli pracujesz przez platformy lub planujesz taką współpracę, nowe przepisy dają Ci konkretne narzędzia: prawo do wyjaśnień, prawo do ponownej weryfikacji decyzji i gwarancję, że o zawieszeniu konta decyduje człowiek. Nie oznaczają jednak, że platforma musi ujawnić swoje rozwiązania techniczne, dlatego w praktyce najważniejsza jest umiejętność zadawania precyzyjnych pytań i dokumentowania sytuacji. Termin 2 grudnia 2026 roku to moment, od którego te zasady powinny obowiązywać w Polsce, więc warto już teraz sprawdzić, jak działa Twoja platforma i czy jej zasady są dla Ciebie zrozumiałe.
Najczęstsze pytania
Kiedy polskie przepisy mają wdrażać dyrektywę UE 2024/2831?
Termin wdrożenia dyrektywy w Polsce wyznaczono na 2 grudnia 2026 roku. Projekt ustawy UC160 ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w IV kwartale 2026 roku.
Czy platforma musi ujawnić kod swojego algorytmu?
Nie. Platforma ma wyjaśnić, jak działają jej systemy i według jakiej logiki traktują wykonawcę, ale nie musi publikować kodu źródłowego.
Czy wykonawca może zakwestionować decyzję platformy?
Tak. Wykonawca może żądać wyjaśnień oraz ponownego sprawdzenia decyzji, a zakres tych uprawnień zależy m.in. od jego statusu.
Czy konto na platformie może zostać zablokowane automatycznie?
Decyzje o zawieszeniu lub usunięciu konta podejmuje człowiek, a nie wyłącznie system. Obowiązek informacyjny obejmuje również kandydatów w rekrutacji.
Kto będzie nadzorował stosowanie nowych przepisów w Polsce?
Nadzór ma sprawować m.in. Państwowa Inspekcja Pracy.
Na podstawie: INFOR-kadry. Tekst opracowany redakcyjnie.