Smart Village i praca zdalna na wsi: co zmieni cyfryzacja
Białe plamy do 2030 roku, kluby rozwoju cyfrowego w gminach i Strategia Cyfryzacji Państwa. Sprawdź, co te zmiany oznaczają dla pracy zdalnej na wsi.
Smart Village to koncepcja rozwoju wsi, w której cyfrowe usługi, dostęp do internetu i lokalne inicjatywy mają poprawić codzienne życie mieszkańców. Dla osób pracujących zdalnie i planujących dłuższe pobyty poza miastem jest to temat bezpośrednio praktyczny, bo od jakości łącza zależy, czy wyjazd będzie realnym miejscem pracy, czy tylko chwilową przerwą od biura.
Czym są białe plamy i ile gospodarstw ich dotyczy?
Białe plamy to obszary, na których brakuje dostępu do szybkiego internetu. Według informacji przekazanych przez wiceministra cyfryzacji Rafała Rosińskiego w rozmowie z Polskim Radiem Białystok, dotyczą one prawie 1,3 mln gospodarstw domowych. Celem jest ich likwidacja do 2030 roku.
Na ten cel przeznaczono ponad 5 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy. Dla czytelnika, który wybiera wieś lub małe miasteczko na dłuższy pobyt, oznacza to jedno: w części regionów sytuacja będzie się zmieniać w najbliższych latach, ale do pełnego pokrycia trzeba czekać. Zanim zarezerwujesz nocleg na kilka tygodni, warto sprawdzić zasięg i przepustowość łącza w konkretnej miejscowości, a nie polegać na ogólnych deklaracjach.
Jak działają kluby rozwoju cyfrowego?
Kluby rozwoju cyfrowego mają być lokalnymi punktami wsparcia w obszarze internetu i usług online. Mogą działać w bibliotekach i gminnych ośrodkach kultury. Są kierowane szczególnie do osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym, czyli tych, które mają najmniejszy dostęp do narzędzi i wiedzy.
Według przekazanych danych w 2027 roku ma ich być prawie 2000, prawie w każdej gminie. Informacje o klubach zbiera Centrum Projektów Polska Cyfrowa. Dla osoby pracującej zdalnie to przydatne źródło: lokalny klub może pomóc w konfiguracji usług, załatwieniu spraw urzędowych online czy rozwiązaniu problemów technicznych bez konieczności dojazdu do dużego miasta.
Czy Smart Village to tylko nowoczesne rolnictwo?
Wielu osobom Smart Village kojarzy się z dronami i precyzyjnym rolnictwem. Tymczasem w rozmowie z Polskim Radiem Białystok wiceminister Rafał Rosiński podkreślał, że koncepcji nie należy ograniczać wyłącznie do cyfryzacji. Jak pisze w swoim materiale Polskie Radio Białystok, nie możemy myśleć o niej „poprzez pryzmat tylko i wyłącznie cyfryzacji”.
W praktyce obejmuje ona także ochronę zdrowia, kontakt z administracją i stan lokalnych dróg. Za rozwój wsi odpowiadają samorządowcy, sołtysi, organizacje społeczne i lokalne grupy działania. To ważne dla planujących wyjazd, bo dobra wieś do pracy to nie tylko szybkie łącze, ale też dostęp do lekarza, poczty, urzędu i sensownej infrastruktury.
Dlaczego szybki internet decyduje o pracy zdalnej na wsi?
Podczas rozmowy poruszono kwestię, że zdalna i hybrydowa praca wymaga szybkiego internetu. Brzmi to oczywiście, ale w praktyce to właśnie łącze najczęściej decyduje, czy workation się uda.
Przed wyjazdem warto:
- Sprawdzić, czy w wybranej miejscowości dostępne są co najmniej dwie niezależne sieci, np. stacjonarna i mobilna.
- Zapytać gospodarza lub właściciela obiektu o realną prędkość łącza, a nie o nazwę pakietu.
- Przetestować połączenie w dniu rozmów wideo i wysyłania dużych plików.
- Zarezerwować w okolicy miejsce w bibliotece lub ośrodku kultury jako plan awaryjny, zwłaszcza jeśli miejscowość należy do obszarów objętych białymi plamami.
Jak zmieni się załatwianie spraw z dala od urzędu?
Strategia Cyfryzacji Państwa, przyjęta przez rząd, obejmuje horyzont do 2035 roku. Jej celem jest załatwianie spraw online bez wizyty w urzędzie. Docelowo każda sprawa ma być możliwa do przeprowadzenia elektronicznie, a forma papierowa pozostanie dostępna.
Dla osób przebywających czasowo w innym regionie oznacza to mniej konieczności przyjazdu w konkretnym terminie. Trzeba jednak pamiętać, że wdrażanie będzie postępować etapami, więc przed podjęciem długiego pobytu warto sprawdzić, jakie usługi w danej gminie są już dostępne online.
| Cel lub dane | Wartość | Termin |
|---|---|---|
| Likwidacja białych plam | cel rządowy | do 2030 roku |
| Gospodarstwa objęte białymi plamami | prawie 1,3 mln | obecnie |
| Środki z KPO na likwidację białych plam | ponad 5 mld zł | – |
| Kluby rozwoju cyfrowego | prawie 2000 | w 2027 roku |
| Strategia Cyfryzacji Państwa | horyzont | do 2035 roku |
Co to oznacza dla Ciebie
Dla osoby planującej workation lub długi pobyt na wsi najważniejszy wniosek jest prosty: infrastruktura cyfrowa poprawia się, ale nierównomiernie. Przed wyborem miejsca sprawdź łącze, dostęp do usług online i lokalne wsparcie, takie jak klub rozwoju cyfrowego lub biblioteka. Jeśli Twoja praca zależy od stabilnej sieci, planuj wyjazd do miejscowości, w której infrastruktura jest już sprawdzona, a nie tylko zapowiadana.
Najczęstsze pytania
Kiedy w Polsce mają zniknąć białe plamy internetowe?
Rząd zakłada likwidację białych plam do 2030 roku. Dotyczą one prawie 1,3 mln gospodarstw domowych, a na ich likwidację przeznaczono ponad 5 mld zł z KPO.
Czym są kluby rozwoju cyfrowego?
To lokalne punkty, które mają pomagać mieszkańcom w korzystaniu z usług online. Mogą działać w bibliotekach i gminnych ośrodkach kultury, a w 2027 roku ma ich być prawie 2000, prawie w każdej gminie.
Czy Smart Village to tylko nowoczesne rolnictwo?
Nie. Koncepcja obejmuje także zdrowie, kontakt z administracją i stan lokalnych dróg, a nie wyłącznie drony, AI czy rolnictwo precyzyjne.
Czy po wdrożeniu Strategii Cyfryzacji Państwa będzie można załatwić wszystko przez internet?
Strategia, przyjęta przez rząd, zakłada horyzont do 2035 roku i elektroniczne załatwienie każdej sprawy. Papierowa forma pozostanie jednak możliwa.
Na podstawie: Polskie Radio Białystok. Tekst opracowany redakcyjnie.