Finanse i Prawo

Zwolnienie na oddanie krwi: prawo pracownika i obowiązki pracodawcy

Pracownik ma prawo do zwolnienia na oddanie krwi z zachowaniem wynagrodzenia. Dowiedz się, ile dni wolnych przysługuje, jakie formalności spełnić i jak to…

15.09.2026 — Michał Durczyński
Two men are lying on medical beds while donating blood at a clinic.
Fot. Tahir Xəlfəquliyev / Pexels · Pexels License

Pracownik ma prawo do zwolnienia z pracy na oddanie krwi z zachowaniem pełnego wynagrodzenia — to obowiązek pracodawcy wynikający z przepisów ustawy o publicznej służbie krwi.

Ile czasu wolnego przysługuje na oddanie krwi?

Pracownik, który chce oddać krew, otrzymuje dwa dni wolne od pracy. Pierwszy dzień to dzień samego oddania krwi, drugi dzień przeznaczony jest na regenerację organizmu. Oba dni są w pełni płatne — pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia na takich samych zasadach jak w przypadku urlopu wypoczynkowego.

Dodatkowy dzień na regenerację wprowadzono w okresie pandemii, kiedy zapotrzebowanie na krew znacznie wzrosło. Rozwiązanie to pozostało w mocy i funkcjonuje do dzisiaj, wspierając zarówno pracowników, jak i bezpieczeństwo dostaw krwi dla systemu ochrony zdrowia.

Zwolnienie na badania lekarskie dawcy — czy przysługuje?

Prawo do zwolnienia dotyczy nie tylko samego oddania krwi, ale również okresowych badań lekarskich, które muszą przejść potencjalni i aktywni dawcy. Te badania są warunkiem kwalifikacji do oddania krwi i regularnego uczestnictwa w akcjach krwiodawstwa. Pracownik ma prawo do zwolnienia na ich przeprowadzenie na takich samych zasadach jak na oddanie krwi.

Jak formalnie zgłosić zwolnienie?

Procedura jest prosta i elastyczna. Pracownik powinien poinformować pracodawcę o zamiarze oddania krwi wcześniej — nie ma sztywnych wymogów co do formy zawiadomienia. Można to zrobić:

  • pisemnie (pismo do pracodawcy lub przełożonego)
  • mailowo (wiadomość e-mail)
  • telefonicznie (rozmowa z przełożonym)
  • osobiście (bezpośrednia rozmowa)

Po oddaniu krwi pracownik musi dostarczyć zaświadczenie z placówki krwiodawstwa. Dokument ten stanowi podstawę do rozliczenia dni wolnych i potwierdzenia ich płatności.

Zmiany od maja 2026 roku — nowe zasady dla osób niekwalifikowanych

Od maja 2026 roku obowiązują zmienione przepisy dotyczące zwolnień dla osób niekwalifikowanych. Osoby, które nie posiadają statusu wykwalifikowanego dawcy, będą otrzymywać zwolnienie wyłącznie na czas faktycznie wpisany w zaświadczeniu z placówki krwiodawstwa. Oznacza to, że zwolnienie obejmie czas kwalifikacji i dojazdów, ale nie cały dzień roboczy.

Dla osób już wykwalifikowanych zasady pozostają niezmienione — otrzymują oni dwa dni wolne niezależnie od czasu faktycznie spędzonego w placówce.

Kategoria pracownikaZwolnienie do maja 2026Zwolnienie od maja 2026
Osoba wykwalifikowana2 dni (oddanie + regeneracja)2 dni (oddanie + regeneracja)
Osoba niekwalifikowana2 dni (oddanie + regeneracja)Czas wpisany w zaświadczeniu

Co to oznacza dla pracownika?

Prawo do zwolnienia na oddanie krwi to ważny przywilej pracowniczy, który wspiera społeczne zaangażowanie w ratowanie zdrowia innych ludzi. W praktyce oznacza to, że pracownik może bezpiecznie zaplanować oddanie krwi bez obawy o utratę wynagrodzenia czy konflikt z pracodawcą.

Wiele osób korzysta z tego przywileju szczególnie w okresach długich weekendów i wokół świąt, kiedy potrzeba krwi w systemie ochrony zdrowia jest szczególnie duża. Pracodawca nie ma możliwości odmowy — to obowiązek wynikający bezpośrednio z prawa, a nie uprzejmość czy przywilej do negocjacji.

Pracownik powinien jednak pamiętać o wcześniejszym powiadomieniu pracodawcy i dostarczeniu zaświadczenia. Formalna strona procedury jest prosta, ale kluczowa dla prawidłowego rozliczenia dni wolnych i uniknięcia nieporozumień.

Nowe przepisy obowiązujące od maja 2026 roku będą wymagać uwagi szczególnie od osób, które dopiero planują zostać dawcami krwi — warto być świadomym, że zwolnienie na kwalifikację będzie ograniczone do czasu faktycznie spędzonego w placówce.

Najczęstsze pytania

Ile dni wolnych przysługuje pracownikowi na oddanie krwi?

Pracownik otrzymuje dwa dni wolne: dzień oddania krwi oraz dzień następny przeznaczony na regenerację. Oba dni są płatne, na zasadzie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Czy pracodawca musi dać zwolnienie na oddanie krwi?

Tak, pracodawca ma obowiązek udzielić zwolnienia na oddanie krwi zgodnie z przepisami ustawy o publicznej służbie krwi. Pracodawca nie musi jednak przystępować do organizowanych akcji krwiodawstwa.

Co zrobić, aby uzyskać zwolnienie na oddanie krwi?

Pracownik powinien poinformować pracodawcę wcześniej — forma zawiadomienia jest dowolna (pisemnie, mailowo, telefonicznie lub osobiście). Po oddaniu krwi należy dostarczyć zaświadczenie z placówki krwiodawstwa.

Czy zwolnienie przysługuje również na badania lekarskie dawcy?

Tak, pracownik ma prawo do zwolnienia również na okresowe badania lekarskie, które są niezbędne do kwalifikacji jako dawca krwi.

Od kiedy obowiązują nowe zasady zwolnienia dla osób niekwalifikowanych?

Od maja 2026 roku osoba niekwalifikowana otrzymuje zwolnienie wyłącznie na czas wpisany w zaświadczeniu z placówki, a nie na pełny dzień.

Na podstawie: INFOR-kadry. Tekst opracowany redakcyjnie.